Kan Ya Ma Kan “Henna Stories Visualized”

Kan Ya Ma Kan “Henna Stories Visualized”

Kan Ya Ma Kan “Henna Stories Visualized”

Mogelijk gemaakt door:

SOUK Utrecht

Datum:

september 2025  t/m april 2026

Expositie:

Kan ya ma kan;
Hennastories Visualized

Beschrijving:

Er was eens…..” wordt vaak als de Nederlandse equivalent van het Arabische “Kan ya ma kan…..” geduid, omdat beiden het begin van verhalen en sprookjes markeren. Toch is de letterlijke vertaling net even anders. “Het was of het was niet”.
En het is precies in deze dualiteit of tegenstrijdigheid waar ik mijn noodgedwongen comfort voel. Als kind van 2 culturen, eist de maatschappij van je om er 1 niet te laten zijn. Maar ik was, ik ben en in mij zijn beiden en dat is het begin van mijn verhaal!

Ook voor mijn Henna Stories altijd de vraag waren ze of waren ze niet en zijn ze nog steeds?
Toen ik als alleenstaande moeder vanuit een bijstandsuitkering mijn Henna Onderneming wilden starten vond mijn toenmalige klantmanager het maar een ouderwetse traditie en ze zag niet in hoe ik hiermee iets zou bereiken.

En kijk mij nu!

Een levensgrote expositie in de buitenruimte, voor iedereen te zien met een onofficiële maar very blessed primeur tijdens Souk Utrecht (festival ter viering van de Arabische en Amazigh culturen en tevens opdrachtgever voor deze expositie)
Mijn beelden, als stille getuigen aanwezig en voor iedereen te zien, landschappen opgetrokken op het plein, Nederlandse wolkenluchten die naadloos overlopen in het Marokkaanse uitspansel.

Voor mij is Henna mijn Levenskracht!

“Van erfgoed, naar ambacht, naar storyteller, naar autonoom kunstenaar.
Het is allemaal in mij en ik ben er mee naar buiten gekomen.”

De verhalen achter dit prachtige erfgoed zijn verweven met mijn levenspad.
En voor mij zijn het juist deze verhalen die wel waren, die wel zijn, die er altijd waren en er altijd zullen zijn.

In mijn beelden laat ik je kijken door mijn ogen wat er altijd al was, een reis door plaats en tijd.
Een compositie van rituelen, symbolen, veranderende landschappen, vrouwenkracht en herinnering.

Hennastories Visualized.

Te zien bij RAUM op het Berlijnplein in Leidsche Rijn Utrecht, een selectie van 10 werken uit mijn collectie Kan ya ma kan, afgedrukt op doeken van 3,90 x 2,60 m.

De foto’ s zijn door mijzelf gemaakt. Behalve de oude foto’s uit mijn jeugd, want die zijn gemaakt door mijn moeder. Ik heb de foto’s bij elkaar gebracht als tweeluiken of collages en voorzien van hennapatronen waarbij de betekenis relevantie heeft tot de onderwerpen in de foto’s. De collectie belicht heel duidelijk dat Henna zoveel meer is dan een esthetische versiering. Het neemt je mee op een reis waarbij de cultuur erachter gevierd wordt.

Er is ook programma rondom de tentoonstelling.
Kijk even in de agenda wanneer er wat plaatsvindt zodat je mee kunt doen!

practising moroccan henna art with a glass syringe
1 werk uit de tentoonstelling Kan ya ma kan Henna stories visualized

Fashion Faux Pas

Fashion Faux Pas

Fashion Faux Pas

Geïnitieerd door:

Squish Rotterdam

Datum:

5 juli 2025  t/m 27 juli 2025

Interdisciplinary Art Festival:

Fashion Faux Pas

Beschrijving:

Fashion Faux Pas, vond bijna een maand lang plaats in Oud House Rotterdam. Deelnemende kunstenaars en makers werkten rondom thema’s als o.a. identiteit, belonging, fashion en expressie.
Voor het Kunst festival heb ik verschillende bijdragen geleverd:

  • Voor de Opening: Henna rituelen verzorgd voor zowel bezoekers als modellen die meeliepen in de fashion show
  • Voor de Expositie: Kunstwerken van mijn project Restore the Narrative stonden tentoongesteld in een mooie intieme atmosfeer.
  • Voor de Art Vending Machine: 4 miniatuur Henna Art stukken aangeleverd
  • Voor de Finissage: Een talk gehouden over mijn Restore the Narrative project.
practising moroccan henna art with a glass syringe

Restore the Narrative

Restore the Narrative

Restore the Narrative

Mede mogelijk gemaakt door:

Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Datum:

01 november 2023 t/m 01 november 2024

Project:

Restore the Narritive

Beschrijving:

Elk jaar krijgen opkomende designtalenten de kans om zich artistiek en professioneel optimaal te ontwikkelen dankzij het Talent Development Program van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie (Nederland). Ik ben een van de talenten van 2024 en dankzij de Talent subsidie kon ik mijn project ontwikkelen.

Het zaadje voor “Restore the Narrative” werd geplant toen ik werd gevraagd om een Henna Workshop te geven tijdens de tentoonstelling “Greetings from the Orient” van Huis van het Boek in Den Haag. Tijdens deze tentoonstelling werd ik geconfronteerd met oosterse naaktfoto’s van Noord-Afrikaanse vrouwen, gemaakt door Europese fotografen ongeveer een eeuw geleden. Deze foto’s waren gemaakt zonder de juiste toestemming en de vrouwen wisten niet hoe dit bijdroeg aan het valse “exotische en wilde” beeld van Noord-Afrika in Europa. Deze foto’s waren geen uitzondering die door slechts één fotograaf was gemaakt….het werd door velen gedaan en deze praktijken duurden een paar decennia. Ik was geschokt toen ik over dit fenomeen hoorde en ik leg een link naar de huidige tijd. In de reguliere media wordt er vaak veroordelend gesproken over Noord-Afrikaanse en moslimvrouwen, verwijzend naar hun religie en/of keuze om zich bescheiden te kleden. Hoe dit een achterlijke praktijk is en niet hun eigen keuze. Opnieuw wordt er opzettelijk een vals beeld en verhaal van Noord-Afrikaanse vrouwen gecreëerd.

Met mijn project “restore the Narrative” stel ik deze verhalen ter discussie en claim ik ruimte om mijn eigen verhaal te vertellen als vrouw van Noord-Afrikaans erfgoed in Europa.

De subsidie stelde me in staat om onderzoek te doen naar dit onderwerp en tegelijkertijd experimenteerde ik hoe mijn Henna kunst een rol kan spelen in het herstellen van dit verhaal. Het eerste wat voor de hand lag, was hun lichaam bedekken met hennapatronen. Ik probeerde verschillende materialen uit, zoals hennapasta, verf maar ook digitale tekeningen. Later begon ik symboliek te gebruiken om hun lichaam te bedekken. In het Marokkaans Arabisch kan de schoonheid van een meisje bijvoorbeeld worden vergeleken met de maan of de sterren. Door ze te bedekken met deze symbolen gaf ik ze een positieve culturele betekenis. Het laatste werk dat ik maakte, is een bndir of adjoun (een Marokkaanse handtrommel met snaar) waarop ik een oude oriëntalistische afbeelding van een jong meisje heb overgebracht. Haar bovenlichaam was naakt en ik heb haar bedekt met een grote halve maan gevuld met traditionele Hennapatronen. Aan de zijkanten heb ik gespiegelde ogen toegevoegd. Ogen worden traditioneel gebruikt als teken van bescherming. Door de spiegels toe te voegen wil ik dat de blik terugkaatst naar de toeschouwer en hiermee stel ik gelijk de vraag welk oordeel er in die blik ligt? De lagen die ik gebruik representeren letterlijk de gelaagdheid van dit onderwerp. Achter het trommelvel heb ik licht toegevoegd. De bndir is een trommel die door vrouwen wordt bespeeld om zichzelf uit te drukken en symboliseert de ongehoorde stemmen. Op het moment dat ik dit schrijf, is het project nog in ontwikkeling en ik kan niet wachten om samen te werken met musea of andere instellingen om nieuwe mogelijkheden te verkennen en te ontwikkelen. In de tussentijd zal ik meer werk maken over dit onderwerp.

Meester gezel traject

Meester gezel traject

Meester gezel traject

Mogelijk gemaakt door:

Fonds voor Cultuurparticipatie

Datum:

7 maart 2023 t/m 26 juni 2024

Project:

Meester gezel traject

Beschrijving:

Onder de titel: “Marokkaanse Henna Kunst: Een Reis naar Meesterschap in 80 Dagen” heb ik een educatief programma ontwikkeld en uitgevoerd om mijn kennis en vaardigheden over te dragen aan mijn leerling. Mijn aanpak was holistisch, wat betekent dat we ons niet alleen richtten op techniek, maar ook op tradities, rituelen, betekenissen en vieringen die geworteld zijn in de Marokkaanse Henna Kunst Cultuur.

practising moroccan henna art with a glass syringe

Voor dit project werkte ik samen met Sabrine Mokhtari die ervoor koos om mijn leerling te zijn. Omdat er geen formele opleiding bestaat om een professionele neqacha te worden, niet hier in Nederland of in Marokko, besloten we om financiering aan te vragen bij Fonds voor Cultuurparticipatie. Henna kunst is een ambacht dat traditioneel van moeder op dochter wordt doorgegeven of gemeenschappelijk wordt beoefend binnen de vrouwengemeenschap.

Inmiddels heb ik meer dan 30 jaar ervaring in het werken binnen de Marokkaanse gemeenschap in Nederland en geef ook les in mijn ambacht via masterclasses over de hele wereld. Marokkaanse hennakunst is mijn expertise geworden en het doorgeven ervan aan een andere beoefenaar via een Meester-leerlingproject is een droom die uitkomt.

De opzet is om in 80 dagen, bestaande uit 1-op-1-lessen, praktijkdagen, zelfstudie en een reis naar Marokko om de kennis over te dragen. Tijdens deze 80 dagen hebben we in mijn studio gewerkt, henna-rituelen verzorgd tijdens Eid-festiviteiten, henna verzorgd voor een bruid in Marokko, hennavelden bezocht in het zuiden van Marokko, van dichtbij het werk van verschillende Neqachet daar bestudeerd en een presentatie gegeven in de bibliotheek… om er maar een paar te noemen.

Het was een verrijkende ervaring voor ons beiden en zoals altijd geldt: hoe meer je leert, hoe minder je weet… wordt vervolgd!

Flyer "Een reis naar meesterschap in 80 dagen"
Flyer "Een reis naar meesterschap in 80 dagen"
Flyer "Een reis naar meesterschap in 80 dagen"
Flyer "Een reis naar meesterschap in 80 dagen"

Makers in Beeld, Moderne Ambachten

Makers in Beeld, Moderne Ambachten

Makers in Beeld, Moderne Ambachten

Klant:

Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem

Datum:

21 juli 2021 t/m 15 januari 2022

Project:

Makers in Beeld, Moderne Ambachten

Beschrijving:

Voor Makers in Beeld deelden 6 verschillende ambachtslieden hun verhaal door middel van demonstraties en interviews die op video werden vastgelegd om hun materialen te tonen. Ik was daar een van. Ik werd ook gevraagd om een tafel te ontwerpen waar bezoekers aan konden zitten en hun eigen Henna-ontwerp konden tekenen.

Voor de tentoonstelling “Makers in Beeld, Moderne Ambacht” werd mij gevraagd om een tafel te ontwerpen. Bezoekers konden er aan zitten en zelf een Marokkaans henna-ontwerp tekenen. Het ontwerp voor de tafel heeft zowel decoratieve als leerzame doeleinden. Het midden bestond uit een Hand van Fatima, geïnspireerd op Amazigh-patronen. De buitenste ring bestond uit driehoekige en ronde vormen die de plekken aangaven waar men kon zitten. Daartussen voegde ik kleine hennamotieven toe waaruit bezoekers konden kiezen bij het maken van hun henna-ontwerp. De kleuren die ik voor de tafel gekozen heb, weerspiegelen zowel de kleur van natuurlijke henna, het donkerbruin wanneer de hennapasta nog op de huid zit en het mahonierood dat de hennastrepen vertegenwoordigt.

Voor de tentoonstelling werd ik geïnterviewd en mijn proces werd op video vastgelegd. Mijn gereedschap, ceremoniële kleding en jurk werden tentoongesteld, evenals mijn traditionele Henna sinia, een driepotig dienblad met hennablaadjes, versierde kaarsen en een suikerkegel.